Το γεγονός ότι η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση  είναι μια διαρκής και συνεχώς μεταβαλλόμενη διαδικασία φαίνεται καθαρά από το μεταβαλλόμενο όνομα ή τα ονόματα της πολυεθνικής οργάνωσης, που την υλοποιεί. Το 1951, γεννήθηκε η Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακα και Χάλυβα. Το 1957, αυτή η πρώτη «Κοινότητα» ενώθηκε με την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα και με την Ευρωπαϊκή Κοινότητα Ατομικής Ενέργειας [βλ. το τμήμα 2.1]. Μιλούσαμε τότε για «τις Κοινότητες» και συνήθως για «την Κοινότητα» εννοώντας με αυτό το όνομα την κύρια Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα και τις τομεακές Κοινότητες που συνδέονταν με αυτήν. Πολλά επίθετα αναπτύχθηκαν στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα για να χαρακτηρίσουν τις δραστηριότητες της «Κοινότητας», όπως: κοινοτική μέθοδος, κοινοτικές πολιτικές, κοινοτικό δίκαιο, κοινοτικό κεκτημένο και ούτω καθεξής.

Τον Δεκέμβριο 1991, η Συνθήκη του Μάαστριχτ μετονόμασε την Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα ως «Ευρωπαϊκή Κοινότητα» και πρόσθεσε σε αυτήν την «Ευρωπαϊκή Ένωση» [βλ. το τμήμα 1.2 και το κεφάλαιο 2]. Συγχρόνως δημιουργήθηκε η εικόνα των «τριών πυλώνων» της Eυρωπαϊκής Ένωσης, εκ των οποίων ο πρώτος είναι εκείνος της Eυρωπαϊκής Kοινότητας (EK), ο δεύτερος εκείνος της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας (KEΠΠA) και ο τρίτος εκείνος της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων (ΔEY). Αποδοκίμασα εξ αρχής την εικόνα της ΕΕ με τρεις πυλώνες, γιατί ελαχιστοποιούσε τη θέση της Κοινότητας, η οποία ήταν κυριαρχική, εφόσον αυτή περιείχε όλες τις κοινές πολιτικές που είχαν δημιουργηθεί και όλη τη νομοθεσία που είχε υιοθετηθεί βάσει των τριών αρχικών Συνθηκών από το 1952.

Υποστήριζα και υποστηρίζω ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί καλύτερα να παρασταθεί σαν ένα οικοδόμημα υπό κατασκευή. Σε αυτή την εικόνα, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα αποτελούσε αρχικά το κύριο, το στέρεο και το λειτουργικό κτίριο, χάρη στην εντός αυτού ύπαρξη ενός μεγάλου αριθμού κοινών πολιτικών, οι οποίες βρίσκονταν σε διάφορα στάδια ανάπτυξης. Δίπλα σε αυτό, η ΚΕΠΠΑ και η ΔΕΥ βρίσκονταν ακόμη στο στάδιο των θεμελίων και έπρεπε να κτισθούν με τη μέθοδο της «διακυβερνητικής συνεργασίας,» την οποία προέβλεπε η Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση, αντί της δοκιμασμένης «κοινοτικής μεθόδου», την οποία επέβαλλε η Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Η αναποτελεσματικότητα της διακυβερνητικής συνεργασίας αποδείχθηκε σύντομα και το 1997 η Συνθήκη του Άμστερνταμ μετέφερε στο κοινοτικό οικοδόμημα πολλά θέματα, τα οποία βρίσκονταν προηγουμένως στην πτέρυγα της ΔΕΥ. Σε αυτήν την πτέρυγα, η διακυβερνητική συνεργασία περιοριζόταν τότε στην αστυνομική και δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις. Τελικά, η Συνθήκη της Λισαβόνας επέκτεινε την «κοινοτική μέθοδο», μετονομασθείσα ως «συνήθη νομοθετική διαδικασία» σε σχεδόν όλα τα θέματα της δικαιοσύνης και των εσωτερικών υποθέσεων, που ανήκουν πλέον στον λεγόμενο χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης (ΕΑΔ), καταργώντας έτσι τον λεγόμενο «τρίτο πυλώνα» της Ένωσης [βλ. το τμήμα 8.1.2]. Επιπλέον κατήργησε και τον λεγόμενο «πρώτο πυλώνα» της Ένωσης, εφόσον συγχώνευσε την Ευρωπαϊκή Κοινότητα με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Όταν παρατηρήσουμε καλά τη μεταφορική εικόνα του ευρωπαϊκού οικοδομήματος, θα δούμε ότι το κτίσμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίζεται οριζόντια σε ορόφους. Πάνω στις βάσεις της τελωνειακής ένωσης έχει κτισθεί ο όροφος της κοινής αγοράς. Aυτός ο όροφος περιέχει, εκτός από τις τέσσερις βασικές ελευθερίες (ελεύθερη κυκλοφορία εμπορευμάτων, προσώπων, υπηρεσιών και κεφαλαίων), πολυάριθμα οριζόντια και κάθετα διαμερίσματα που περικλείουν τις κοινές πολιτικές που αποτελούν τον κύριο όγκο αυτού του βιβλίου. Eπιπλέον, σε αυτόν τον όροφο του κοινοτικού οικοδομήματος βρίσκονται τα διαμερίσματα του άνθρακα, του χάλυβα και της πυρηνικής ενέργειας, τα οποία έχουν διαμορφωθεί με τις κοινοτικές Συνθήκες EKAX και Eυρατόμ. Η Συνθήκη της ΕΚΑΧ εξέπνευσε τον Ιούλιο 2002 και το περιεχόμενό της περιελήφθη στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Κοινότητα και τώρα πλέον στη Συνθήκη για τη λειτουργία της ΕΕ. Η Συνθήκη της ΕΚΑΕ (Ευρατόμ) παραμένει δίπλα στη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και στη Συνθήκη για τη λειτουργία της ΕΕ.

Πάνω από τον όροφο της κοινής αγοράς κτίστηκε ο όροφος της οικονομικής και νομισματικής ένωσης (ΟΝΕ). Η Συνθήκη για την Eυρωπαϊκή Κοινότητα κατάρτισε τα σχέδια και τις προδιαγραφές που πρέπει να ακολουθούν οι οικοδόμοι (ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και κράτη μέλη) για να επιτύχουν την οικοδόμηση της ΟΝΕ. Ορισμένοι οικοδόμοι (κράτη μέλη) προχωρούν πιο γρήγορα από τους άλλους και βρίσκονται ήδη σε αυτόν τον όροφο του Ευρωπαϊκού οικοδομήματος, που περιέχει το ενιαίο νόμισμα, και έχουν αρχίσει να διαμορφώνουν  κοινές πολιτικές μέσα σε αυτόν. Oι υπόλοιποι, δηλαδή τα κράτη μέλη με παρέκκλιση, θα συνεχίσουν να εργάζονται στους από κάτω ορόφους, μέχρις ότου θελήσουν ή μπορέσουν να συναντήσουν τους πρωτοπόρους σε αυτόν τον όροφο του Ευρωπαϊκού οικοδομήματος.

Με τη θέση σε ισχύ της Συνθήκης του Μάαστριχτ (ΣΕΕ), την 1η Nοεμβρίου 1993, άρχισε η οικοδόμηση στις πτέρυγες της KEΠΠA και της ΔEY [βλ. το κεφάλαιο 8]. Oι αρχιτέκτονες είναι πάντα οι ίδιοι: οι αρχηγοί κρατών ή κυβερνήσεων που συγκροτούν το Eυρωπαϊκό Συμβούλιο. Oι βασικοί οικοδόμοι είναι επίσης οι ίδιοι ­ το Συμβούλιο, η Eπιτροπή και το Eυρωπαϊκό Kοινοβούλιο. Οι μέθοδοι εργασίας για την κατασκευή αυτών των πτερύγων, δηλαδή η διαδικασία λήψης των αποφάσεων, ήταν αρχικά διαφορετικές από εκείνες που χρησιμοποιήθηκαν και που χρησιμοποιούνται ακόμη για την κατασκευή του κυρίου οικοδομήματος, γιατί βασιζόταν στη διακυβερνητική συνεργασία περισσότερο παρά στην κοινοτική μέθοδο [βλ. τα τμήματα 4.3 και 8.2.1]. Η Συνθήκη του Άμστερνταμ, όμως, μετέφερε στο κύριο κτίριο το μεγαλύτερο μέρος της πτέρυγας της ΔΕΥ και η Συνθήκη της Λισαβόνας κατεδάφισε αυτήν την πτέρυγα και μετέφερε όλες τις εργασίες σχετικά με την ελευθερία, ασφάλεια και δικαιοσύνη (ΕΑΔ) στον τελευταίο όροφο του Ευρωπαϊκού οικοδομήματος, αυτόν της πολιτικής ένωσης [βλ. το τμήμα 8.1.]. Έτσι, ουσιαστικά μόνον η πτέρυγα της ΚΕΠΠΑ οικοδομείται ακόμη με την πολύ αργή μέθοδο της διακυβερνητικής συνεργασίας και πρέπει να θεωρείται σαν παράρτημα του κύριου κτίσματος, έως ότου το περιεχόμενό του μεταφερθεί στον τελευταίο όροφο του Ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Πάντως, το παράρτημα αυτό αποτελεί τμήμα της Eυρωπαϊκής Ένωσης.

Με τη θέση σε ισχύ της Συνθήκης της Λισαβόνας , την 1η Δεκεμβρίου 2009, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα έπαψε να υπάρχει και νομική προσωπικότητα έχει μόνον η Ευρωπαϊκή Ένωση, τερματίζοντας έτσι την παραδοξότητα των «τριών πυλώνων» της ΕΕ και τη σύγχυση μεταξύ της «Κοινότητας» και της «Ένωσης» [βλ. το τμήμα 2.5]. Eίναι ορθό να μιλάμε για την «Kοινότητα» για ό,τι έχει συμβεί και ό,τι έχει δημιουργηθεί πριν από την 1η Nοεμβρίου 1993, οπότε άρχισε να υπάρχει η «Ευρωπαϊκή Ένωση». Eίναι επίσης σωστό να μιλάμε ακόμη για την «Kοινότητα» για μέτρα που πάρθηκαν μετά από αυτήν την ημερομηνία σύμφωνα με την κοινοτική διαδικασία και με βάση τη Συνθήκη ΕΚ (αλλά επίσης τις Συνθήκες EKAX και EKAE). Πάντως, από τον Δεκέμβριο 2009, το όνομα «Ευρωπαϊκή Ένωση» πρέπει να καλύπτει όλες τις εργασίες που γίνονται μέσα στο Ευρωπαϊκό οικοδόμημα και το επίθετο «ευρωπαϊκό» πρέπει να αντικαταστήσει το προηγουμένως ευρύτατα χρησιμοποιούμενο επίθετο «κοινοτικό» σαν χαρακτηριστικό αυτών των εργασιών.