Όπως είπαμε στην αρχή αυτού του κεφαλαίου, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ εξελίσσονται συγχρόνως με την εξέλιξη της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Από τα θεσμικά και συμβουλευτικά όργανα, τα οποία εξετάζουμε σε αυτό το τμήμα, μόνον η Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή προβλεπόταν από τις αρχικές Συνθήκες. Νέα όργανα, όπως η Επιτροπή των Περιφερειών και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, δημιουργήθηκαν για να καλύψουν νέες ανάγκες. Εκτός από τα βασικά θεσμικά όργανα, τα οποία εξετάσαμε παραπάνω, η Συνθήκη της Λισαβόνας θεωρεί ως θεσμικά όργανα την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Ελεγκτικό Συνέδριο. Κατ' αυτή τη Συνθήκη, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή επικουρούνται από την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και από την Επιτροπή των Περιφερειών, οι οποίες ασκούν συμβουλευτικά καθήκοντα (άρθρο 13 ΣΕΕ). Πάντως, τα συμβουλευτικά, όπως και τα άλλα θεσμικά όργανα, είναι ανεξάρτητα από τα κύρια θεσμικά όργανα.