Η επιστημονική έρευνα και η τεχνολογική πρόοδος είναι απαραίτητες για την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη καθώς και για την ανταγωνιστικότητα των κρατών της Eυρωπαϊκής Ένωσης σε διεθνές επίπεδο. Όμως, η ευρωπαϊκή έρευνα μειονεκτεί σχετικά με τον διεθνή ανταγωνισμό, λόγω του κατακερματισμού των πολιτικών έρευνας των κρατών μελών και της διασποράς των προσπαθειών που συνεπάγεται. Γι' αυτό η κοινή πολιτική της έρευνας και της ανάπτυξης είναι βασική για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Aυτή η πολιτική επιδιώκει τον συντονισμό των εθνικών πολιτικών της έρευνας καθώς και την πραγματοποίηση προγραμμάτων έρευνας ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, δηλαδή προσαρμοσμένων στη μεγάλη αγορά, ενδιαφερόντων όλα τα κράτη μέλη και απαιτούντων χρηματοοικονομικά και ανθρώπινα μέσα που ξεπερνούν τις δυνατότητες ενός κράτους. Σε διεθνές επίπεδο, η συντονισμένη έρευνα των κρατών μελών μπορεί να επιτρέψει στην Eυρωπαϊκή Ένωση να συμμετάσχει σε προγράμματα παγκοσμίου εύρους, όπως είναι αυτό των παγκοσμίων κλιματολογικών αλλαγών.

H κοινή πολιτική της έρευνας έχει στενή σχέση με την κοινή βιομηχανική πολιτική, την οποία μόλις εξετάσαμε και με την κοινή ενεργειακή πολιτική, την οποίαν εξετάζουμε στο επόμενο κεφάλαιο. Πράγματι, η έρευνα είναι απαραίτητη για τον ορισμό της βιομηχανικής πολιτικής, ιδίως στους τομείς υψηλής τεχνολογίας, γιατί προσφέρει μια κοινή βάση αναφοράς για την πρόβλεψη και την τεχνολογική ανάπτυξη. H ευρωπαϊκή έρευνα είναι, επίσης, ουσιώδης για την προώθηση ασφαλών πηγών ενέργειας, που να μειώνουν την εξάρτηση της Kοινότητας από το εισαγόμενο πετρέλαιο.